Percentage berekenen

Het uitgangsbedrag bepaalt het percentage

Bij een verandering is A het oude bedrag en B het nieuwe bedrag. Het oude bedrag staat in de noemer: van 80 naar 100 is 25% stijging, maar van 100 naar 80 is 20% daling.

De drie uitkomsten beantwoorden verschillende vragen. Bij A = 25 en B = 200 is 25% van 200 gelijk aan 50, terwijl 25 als aandeel van 200 gelijk is aan 12,5%.

Een prijsverandering beoordelen

Vul bij een prijsvergelijking de oude prijs in als A en de nieuwe prijs als B. Lees de procentuele verandering, niet de uitkomst ‘A% van B’. De richting van de vergelijking bepaalt de betekenis van de uitkomst. Reken ook door met btw berekenen en samengestelde interest berekenen.

Waarom is percentage berekenen nuttig in het dagelijks leven?

Percentages maken getallen van verschillende grootte vergelijkbaar. Een prijsverhoging van €5 zegt weinig zonder de oude prijs: bij een product van €10 is dat een flinke stijging van 50%, bij een fiets van €1.000 slechts 0,5%. Door een verschil uit te drukken ten opzichte van een uitgangsbedrag zie je direct hoe zwaar een verandering weegt.

Je komt percentages tegen bij aanbiedingen, salarisafspraken, rente, belastingen, cijfers op school en nieuwsberichten over prijsstijgingen. Wie de drie basisvragen beheerst – hoeveel is X% van een bedrag, welk aandeel is het ene getal van het andere en hoeveel is iets gestegen of gedaald – kan de meeste van die situaties zelf controleren.

Praktijkvoorbeelden

Korting: een jas van €120 met 30% korting kost €120 × 0,70 = €84. Krijg je daarna nog eens 20% extra korting aan de kassa, dan is dat 20% van €84, niet van €120. Je betaalt €67,20: in totaal 44% korting en geen 50%.

Loonsverhoging: een bruto maandsalaris van €3.200 met 4% verhoging wordt €3.200 × 1,04 = €3.328. Je netto salaris stijgt meestal met een ander percentage, omdat belasting en heffingskortingen niet lineair meebewegen.

Inflatie: kostte je boodschappenmand vorig jaar €100 en is de inflatie 3%, dan betaal je nu ongeveer €103 voor hetzelfde pakket. Stijgt je inkomen minder dan 3%, dan daalt je koopkracht.

Hypotheekrente: gaat de rente van 3,5% naar 4,0%, dan is dat een stijging van 0,5 procentpunt. Relatief betaal je echter 0,5 ÷ 3,5 × 100 ≈ 14% meer rente over dezelfde schuld.

Procent en procentpunt: het verschil

Een procentpunt is het rekenkundige verschil tussen twee percentages. Een procent beschrijft de relatieve verandering. Daalt de werkloosheid van 4% naar 3%, dan is die 1 procentpunt gedaald, maar relatief met 25%. Nieuwsberichten en offertes gebruiken beide termen; controleer daarom welke bedoeld wordt voordat je conclusies trekt.

Hoe werkt percentage berekenen?

• Een procent is een honderdste deel. 25% van 200 is dus 25/100 × 200 = 50.
• Om te weten welk percentage A van B is, deel je A door B en vermenigvuldig je met 100.
• Procentuele verandering: (nieuw − oud) ÷ oud × 100. Een negatief resultaat is een daling.

Formule: deel = % ÷ 100 × geheel · % = deel ÷ geheel × 100 · verandering = (nieuw − oud) ÷ oud × 100

Voorbeeld: een jas van €80 is afgeprijsd naar €60

1. Verschil: €60 − €80 = −€20
2. −€20 ÷ €80 = −0,25
3. × 100 = −25%: de jas is 25% goedkoper

Veelgebruikte percentages als breuk

Veelgestelde vragen

Veelgemaakte rekenfouten

• Het oude en nieuwe bedrag omwisselen. Een stijging en de omgekeerde daling hebben niet hetzelfde percentage.
• Een aandeel verwarren met een percentage van een bedrag. Lees welke van de drie uitkomsten je vraag beantwoordt.
• Opeenvolgende kortingen of stijgingen bij elkaar optellen. 20% plus 20% korting is 36% korting, omdat de tweede korting over een lager bedrag gaat.
• Procentpunten en procenten door elkaar halen. Van 2% naar 3% rente is 1 procentpunt, maar 50% meer rente.
• Een bedrag inclusief btw terugrekenen door 21% af te trekken. Deel in plaats daarvan door 1,21.

Gerelateerde calculators